باشند امامت عثمان با بدعتهايش از ميان نرفته ، ولى چون در محاصره بوده از نماز گزاردن با مردم ممنوع بوده است ، در اين صورت هم بر عهدهء فضلاى مردم بوده كه به نيابت از او نماز بگزارند . در همهء اين حالات نمىتوان مدعى شد كه چون على ( ع ) روز عيد قربان با مردم نماز گزارده و عثمان محصور بوده است ، با اين كار اراده و آهنگ كشتن عثمان را داشته است تا چه رسد كه در آن شريك باشد . وانگهى آن قوم خودشان از عثمان روايت مىكنند كه چون دربارهء نماز گزاردن طلحه و اقتداى به او ، از عثمان اجازه خواستند ، گفت : هرگاه كار پسنديده و حسنه انجام مىدهند از آنان پيروى كنيد و چون كار ناپسند و سيئه انجام مىدهند پيروى مكنيد و خود عثمان نماز گزاردن آنان را حسنه و پسنديده دانسته است ، هر چند در محاصره بوده و خود به طلحه اجازه نداده و او را بر آن كار نگماشته است ، ولى آن را مباح دانسته و مسلمانان و نمازگزاران را نيكوكار وصف كرده است . بنابراين ، اگر مخالف بخواهد استناد كند كه نماز گزاردن على ( ع ) در حالى كه عثمان محصور بوده دليل بر شركت او در كشتن عثمان است ، اگر ستيزه‌گر نباشد حد اقل اين است كه از راه انصاف منحرف شده است . اما استناد آنان به اين موضوع كه امير المؤمنين على ( ع ) در مدينه در خانهء خود نشسته تا عثمان كشته شده است و اينكه چرا از مدينه بيرون نرفته و از آن قوم دورى نكرده است و حال آنكه اسامة بن زيد به او پيشنهاد كرد از مدينه بيرون برود و او را بر حذر داشت كه اگر [ در خانهء خود ] بنشيند ، آن قوم خون عثمان را از او مطالبه خواهند كرد ، دليل بر ادعاى آنان نمىتواند باشد . « 1 » زيرا ممكن است كه مانند على ( ع ) در مدينه در آن هنگام بيشتر براى چاره‌انديشى در چگونگى دفاع از عثمان بوده باشد و اگر على ( ع ) از مدينه بيرون رفته بود آن قوم عثمان را زودتر مىكشتند ، وانگهى ممكن بود كسان ديگرى غير از عثمان را هم بكشند و فتنه‌اى رخ دهد كه اصلاح آن ممكن نباشد و به همين سبب على ( ع ) در خانهء خود نشسته است نه به منظور يارى دادن در كشتن عثمان ، بلكه در آن حال كه عثمان محصور بود اگر

--> ( 1 ) قبلا ذيل عنوان بيعت با امير المؤمنين على ( ع ) توضيح داده شد كه به نقل گروهى از مورخان از جمله طبرى و ابن عبد ربه و ابن قتيبه ، على ( ع ) به هنگام محاصرهء عثمان به خيبر يا ينبع رفته بود . م